DE DOCUMENTAIRE
Vrijstaat Begijnhof
Vrijstaat Begijnhof is een documentaire over een plek midden in Amsterdam die geen gewone woonbuurt is. De monumenten en woningen worden beheerd door een particuliere stichting, die de woningen toewijst, van oudsher vooral aan alleenstaande vrouwen.
Het Begijnhof is een terrein met eigen regels, eigen tradities en een geschiedenis die zich eeuwenlang deels aan de gewone orde van de stad heeft onttrokken.
Achter de poort
Midden in Amsterdam wonen al eeuwenlang vrouwen rondom een gesloten hof, oude huizen en twee kerken. Overdag lopen bezoekers door wat soms op een levend museum lijkt. De bewoonsters nemen intussen volop deel aan het leven buiten het hof. Vooral wanneer de poort in de avond sluit en de drukte verdwijnt, keert de rust terug.
Een beschutte wereld
De precieze stichtingsdatum is onbekend. Begijnen worden in Amsterdam in 1307 genoemd; in 1346 is sprake van een ‘Beghynhuys’.
Begijnen waren geen nonnen en legden geen levenslange kloostergeloften af. Zij mochten bezittingen houden, werkten onder meer in de zorg en het onderwijs en konden het hof verlaten. Vrouwen konden jong toetreden, maar ook later, bijvoorbeeld nadat zij weduwe waren geworden. Voor vrouwen die niet door hun familie wilden worden uitgehuwelijkt, kon een begijnenleven eveneens een uitweg zijn.
Een levendige plek
Het leven op het hof bestaat niet alleen uit stilte. Maaltijden, muziek, feesten, begrafenissen, onderhoud en onderlinge zorg horen er evenzeer bij. Het Begijnhof wordt nog altijd bewoond en verandert nog altijd.
Twee kerken op het hof
Binnen hetzelfde besloten hof staan twee kerken. De English Reformed Church is een presbyteriaanse gemeente die zowel deel uitmaakt van de Protestantse Kerk in Nederland als van de Church of Scotland. In de kerk worden veel concerten gegeven en huwelijken ingezegend. Ook koningin Elizabeth II bezocht het hof en de kerk.
De katholieke Begijnhofkapel ontstond nadat de begijnen hun oorspronkelijke kerk waren kwijtgeraakt. Twee woonhuizen werden samengevoegd tot een kerkruimte die van buitenaf niet herkenbaar mocht zijn als kerk. De kapel is nog altijd in gebruik. Beide kerken zijn plaatsen voor gebed en geestelijke toevlucht.
De stad buiten de poort
Betogingen en de druk van de Amsterdamse binnenstad beginnen direct buiten de poort. Juist dat contrast is wezenlijk. Het Begijnhof ligt niet buiten de stad, maar vormt een wereld middenin.
Het Maagdenhuis aan het Spui blijft, zowel in de vorige eeuw als in deze, een plek waar maatschappelijk en politiek ongenoegen zichtbaar wordt.
Politie op het Spui bij het Maagdenhuis.
De film
De film opent de poort naar een wereld die normaal slechts vluchtig wordt gezien. Hier komt binnenkort informatie over vertoningen.